Sharavathi Pumped Storage Project: ಶರಾವತಿ ಪಂಪ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಯೋಜನೆ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಭವಿಷ್ಯದ ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆ.
ಶರಾವತಿ ಪಂಪ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಯೋಜನೆ (Sharavathi Pumped Storage Project) ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಶಕ್ತಿವಿಭಾಗದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಹೈಡ್ರೋ ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿ ಉಪಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದ್ದು, ಸೌರ ಮತ್ತು ಗಾಳಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ನಂತರ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
▪️ಈ ಯೋಜನೆಯ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಸ್ಥಳ: ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ, ಜೋಗ್ ಫಾಲ್ಸ್ ಹತ್ತಿರ
ನದಿ: ಶರಾವತಿ ನದಿ
ನಿರ್ವಹಣೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ಪವರ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (KPCL)
ಈ ಯೋಜನೆ ಶರಾವತಿ ಹೈಡ್ರೋ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೊಸ ಶಕ್ತಿ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
▪️ಯೋಜನೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು:
👉🏾 ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ವಿವರ:
ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 2000 ಮೆಗಾವಾಟ್ (MW)
ಘಟಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 8 (ಪ್ರತಿ 250 MW)
ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪಂಪ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಹೈಡ್ರೋ ಪವರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್
ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಜಲಾಶಯಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನೀರಿನ ಪಂಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ
▪️ಯೋಜನೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಹೇಗೆ?
1. ಹಗಲು ಸಮಯದಲ್ಲಿ — ಸೌರ ಮತ್ತು ಗಾಳಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವಾಗ ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ನೀರನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ಮೇಲಿನ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಪಂಪ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ರಾತ್ರಿ ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾದಾಗ ಮೇಲಿನ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ನೀರನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಟರ್ಬೈನ್ಗಳ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಪೂರೈಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
▪️ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
◾ ರಾಜ್ಯದ ಶಕ್ತಿ ಪೂರೈಕೆ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ
◾ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಬಳಕೆ
◾ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ
◾ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಿಂದ ವೆಚ್ಚದ ಉಳಿತಾಯ
◾ ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿ ನೀತಿಯ ಬಲವರ್ಧನೆ
▪️ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ (2025ರ ಪ್ರಕಾರ)
▪️Detailed Project Report (DPR) ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ
▪️ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
▪️ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತ ಆರಂಭದ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು KPCL ವತಿಯಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ.
▪️ಯೋಜನೆಯ ಮಹತ್ವ:
ಶರಾವತಿ ಪಂಪ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಯೋಜನೆ ಕರ್ನಾಟಕದ “ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿ ಕ್ರಾಂತಿ”ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿ ನೀತಿ (Renewable Energy Policy)ಗೆ ಬಲ ನೀಡುವ ಜೊತೆಗೆ, ಭಾರತವು 2070ರೊಳಗೆ ಶೂನ್ಯ ಕಾರ್ಬನ್ ಉತ್ಸರ್ಗ ಗುರಿ ಸಾಧಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ.
ಶರಾವತಿ ಪಂಪ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ತಡೆ:
ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತಡೆ ಸ್ಥಳೀಯರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಜಯ | ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನಡೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಶರಾವತಿ ನದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪಂಪ್ಸ್ ಸ್ಟೋ ರೇಜ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಭಾನುವಾರ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತಡೆ ಹಿಡಿದಿದೆ.
ಇದರಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹಲವು ದಿನಗಳಿಂದ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಗೆಲುವು ಸಿಕ್ಕಂತಾಗಿದೆ. ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 54 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ 2,000 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಶರಾವತಿ ಜಲವಿ ದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾ ವನೆಗೆ ಅರಣ್ಯ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರು ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.
ಏನಿದು ಯೋಜನೆ?
ಶರಾವತಿ ಪಂಪ್ಟ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಯೋಜನೆಯು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಟರಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿ ಸಲಾಗಿದೆ. 2 ಜಲಾಶಯಗಳ ನಡುವೆ ಇದನ್ನು ಕಾವ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಲಭ್ಯವಿದ್ದಾಗ, ಕೆಳಗಿನ ಜಲಾಶಯದ ನೀರನ್ನು ಮೇಲಿನ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಪಂಪ್ ಮಾಡಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಆ ಸಂಗ್ರ ಹಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಗ್ರಿಡ್ಗೆ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಇಲ್ಲಿ 2000 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿ ಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಅಲ್ಲದೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನು ಅವರು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದು, ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತಡೆಹಿಡಿದು ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ.
ಯೋಜನಾ ಪ್ರದೇಶವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಶರಾವತಿ ಕಣಿವೆಯ ಸಿಂಗಳಿಕ ಅಭಯಾರಣ್ಯದೊಳಗೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸಿಂಗಳಿಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಹುಲಿ, ಚಿರತೆ, ಕರಡಿ, ಕಾಡು ನಾಯಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನಿತರೆ ಜೀವ ಸಂಕುಲದ ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರಣ್ಯ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ 15000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಆರ್ದ್ ನಿತ್ಯ ಹರಿದ್ವರ್ಣ, ಅರೆ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಶೋಲಾ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವು ಸಂಕೀರ್ಣ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಒಮ್ಮೆ ನಾಶವಾದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮೊದಲಿನಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದೂ ಹೇಳಿದೆ.
‘ಈ ಯೋಜನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜಲಾಶಯಗಳು, 3.2 ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ಸುರಂಗಗಳು, 500 ಮೀಟರ್ ಆಳದವರೆಗೆ ಉತ್ಪನನ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ಫೋಟ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಮೂರನೇ ಭೂಕಂಪ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪನನ, ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ಭೂಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಸವೆತ ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಸಮಿತಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ.
ಆಕ್ಷೇಪವೇಕೆ?
ಈ ಶರಾವತಿ ಯೋಜನೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಿಂಗಳಿಕ ಅಭಯಾರಣ್ಯ. ಇದು ಸಿಂಗಳಿಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಹುಲಿ, ಚಿರತೆ, ಕರಡಿ, ಕಾಡು ನಾಯಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನಿತರೆ ಜೀವ ಸಂಕುಲದ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಆದ್ರ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ, ಅರೆ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣಮತ್ತು ಶೋಲಾ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ನಾಶ ಮಾಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ. ಜತೆಗೆ ಸಿಂಗಳಿಕ ಸಂತತಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿಗೆ ಹೋಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಹುದು. ಜತೆಗೆ ಭೂಕಂಪದ ಭೀತಿ, 1500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದರಿಂದ ಅರಣ್ಯ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಿದೆ.
▪️ಸಮಾರೋಪ
ಶರಾವತಿ ಪಂಪ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಯೋಜನೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಕ್ತಿನಿರ್ವಹಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಯುಗದ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಿದೆ. ಇದು “ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಶಕ್ತಿ – ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕರ್ನಾಟಕ” ಕನಸನ್ನು ನನಸಾಗಿಸುವ ದಿಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.